De beurzen staan dicht bij hun recordniveaus, maar onder de oppervlakte is het beeld veel minder rooskleurig. Artificiële intelligentie drijft de indexen, de rentes zijn opnieuw gestegen, de olieprijs staat hoog en de geopolitieke spanningen nemen niet af. Veel beleggers vragen zich bovendien af of ze niet beter gewoon in een index hadden belegd. Een overzicht van wat er speelt, wat het verleden ons wel en niet leert, en hoe een doordachte portefeuille er vandaag kan uitzien.

Een markt die op weinig schouders rust

Wie enkel naar de grote Amerikaanse index kijkt, ziet een sterk beursjaar. De S&P 500 bereikte begin oktober een recordniveau van 7.818 punten. Dat succes rust wel op een opvallend smalle basis. Een groep van 41 AI-gerelateerde aandelen maakt ongeveer 49% uit van de totale beurswaarde van de S&P 500. Nvidia alleen weegt ruim 8% in de index. De tien grootste aandelen vertegenwoordigen samen 38 tot 40% van de index, de hoogste concentratie sinds 1965.

Het verschil tussen de index en het gemiddelde aandeel is groot. De S&P 500 kende dit jaar geen correctie van 10%, terwijl het mediane aandeel meer dan 24% van zijn top verloor. Wie denkt gespreid te beleggen via een klassiek indexfonds op de S&P 500, zit in werkelijkheid voor bijna de helft in één thema.

De voorbije weken is er bovendien iets veranderd. In de tweede helft van het jaar deden niet-AI-aandelen het tot 22 oktober meer dan 28% beter dan AI-aandelen. Zorgen over de enorme AI-investeringen veroorzaakten een wereldwijde verkoopgolf in technologie. Dat betekent niet dat het AI-verhaal voorbij is. Het herinnert er wel aan dat sterke trends niet in een stijgende rechte lijn verlopen.

Hoera! De rente is terug.

Na jaren van dalende rentes zitten we in een andere fase. In de Verenigde Staten verhoogde de Fed in september de beleidsrente met 0,25% tot 3,75 à 4,00%. De Amerikaanse tienjarige rente schommelde het voorbije jaar tussen 3,97% en 5,31% en staat vandaag rond 5%.

Ook de ECB heeft haar rentebeleid gewijzigd. Ze verhoogde in juni de rente voor het eerst sinds 2023, als eerste grote centrale bank die reageerde op de oorlog, en deed dat in september opnieuw. De depositorente staat op 2,50%. Volgens de eerste raming van Eurostat steeg de inflatie in de eurozone in september naar 3,8%, tegenover 3,2% in augustus. De ECB verwacht dat de inflatie pas tegen eind 2027 terug rond haar doelstelling van 2% zal liggen.

Voor beleggers heeft dit impact. Hogere rentes zetten druk op (dure) groeiaandelen en op langlopende obligaties. Tegelijk bieden obligaties opnieuw een reëel rendement. Dit wil zeggen dat er na aftrek van inflatie een surplus overblijft. Daardoor kunnen obligaties opnieuw een valabele bouwsteen van een portefeuille zijn.

Olie en geopolitiek

De belangrijkste bron van onzekerheid ligt in het Midden-Oosten. Sinds de Verenigde Staten en Israël eind februari hun militaire campagne tegen Iran begonnen, is het olieaanbod sterk verstoord. Via de Straat van Hormuz loopt ongeveer een vijfde van de wereldwijde olievoorziening, en de doorvoer ligt nog altijd ver onder het normale niveau.

Het gevolg is duidelijk zichtbaar. Een vat Brent kost vandaag rond 115 dollar, ongeveer 80% meer dan een jaar geleden. Het voorbije jaar schommelde de prijs tussen ongeveer 60 dollar in december 2025 en 138 dollar begin april 2026. Daar komt de aanhoudende oorlog in Oekraïne nog bij. Zulke schommelingen kan niemand betrouwbaar voorspellen. Uw portefeuille moet er dus tegen bestand zijn, zonder dat ze afhangt van één bepaald scenario.

Had u niet beter gewoon de index gekocht?

Veel beleggers hebben de indruk dat ze beter af waren geweest met een eenvoudig indexfonds. Terugkijkend klopt dat vaak. Maar deze vraag bevat eigenlijk twee deelvragen, en die hebben een ander antwoord.

Goedkoop en breed beleggen blijft een sterke basis. Kosten zijn het enige rendement dat u op voorhand zeker kent. Over tien jaar slaagde bijna 87% van de actieve Europese aandelenfondsen er niet in hun benchmark bij te houden, en slechts ongeveer 59% van de fondsen overleefde die volledige periode. Op korte termijn kan het beeld wel kantelen: in een markt die roteert, worden actieve beheerders steeds relevanter. Toch blijven hoge kosten op lange termijn een structurele handicap en is het belangrijk om te weten welke onderliggende kosten het fonds aanrekent. De toegang tot zogenaamde ‘clean share’- en ‘institutional share’-klassen van fondsen is op dat gebied geen overbodige luxe.

Maar het verleden van ‘de index’ is geen garantie voor de toekomst. Indexen zoals de S&P 500 (de 500 grootste Amerikaanse aandelen) of de MSCI World (wereldindex in aandelen) deden het de voorbije jaren uitzonderlijk goed omdat een handvol technologiebedrijven steeds groter en duurder werd. Dat kunt u niet zomaar doortrekken. Rond 2000 leek de index even onverslaanbaar. Daarna volgde het zogenaamde ‘lost decade’: van eind 1999 tot eind 2009 leverde de S&P 500 gemiddeld -0,9% per jaar op. Dezelfde aandelen met een gelijke weging haalden in die periode wel 5,1% per jaar, en kleinere bedrijven deden het nog beter. Het was dus vooral een decennium waarin de grootste bedrijven tegenvielen en de klassieke index meetrokken.

Een eerlijke kanttekening hoort er ook bij. Over zeer lange periodes liggen beide benaderingen dicht bij elkaar, en de jaren 2000 werden ook getekend door de financiële crisis. Niemand weet of de geschiedenis zich herhaalt. Maar het vertrekpunt is hetzelfde: wie vandaag een klassiek indexfonds koopt, belegt voor bijna de helft in AI-gerelateerde aandelen. Dat is geen neutrale keuze meer, maar een geconcentreerde inzet op één thema waar veel beleggers zich vaak niet eens van bewust zijn.

Achteraf is ook alles duidelijk: de winnaars van het verleden zijn bekend, die van de toekomst niet. Wat is het doel van uw portefeuille? Een evenwichtige portefeuille (met obligaties) is meestal niet ontworpen om een aandelenindex te verslaan in een sterk stijgende markt, maar eerder om de klappen te beperken wanneer het tegenzit.

De vraag is dus niet of indexbeleggen goed of slecht is. Indexfondsen zijn een uitstekende, goedkope bouwsteen. Maar welke index u kiest en hoe die gewogen is, moet een bewuste beleggingsbeslissing zijn. Dat brengt ons bij de vraag hoe een portefeuille er vandaag kan uitzien.

Hoe kan een performante portefeuille er vandaag uitzien?

Wees bewust met uw AI-blootstelling. AI is een structurele trend, en de grote spelers zijn winstgevende bedrijven met sterke kasstromen. Toch is een portefeuille die ongemerkt voor de helft van één thema afhangt kwetsbaar. Bepaal daarom zelf hoeveel AI u wilt, en laat dat niet over aan de toevallige weging van een index. Gelijkgewogen indexen, Europese aandelen en kleinere en middelgrote bedrijven kunnen helpen om die concentratie te verminderen.

Spreid over stijlen en regio's. Kwaliteitsbedrijven met solide balansen, prijszettingsmacht en een stabiel dividend zijn in een omgeving van hogere rente en inflatie extra waardevol. Waarde-aandelen, financiële instellingen die profiteren van hogere rentes, en sectoren zoals gezondheidszorg en basisconsumptie vormen een goed tegengewicht voor technologie. Belegt u meer in Europa, dan heeft u doorgaans minder blootstelling aan technologiewaarden.

Bekijk of obligaties u comfort kunnen bieden. Met rentes die opnieuw aantrekkelijk zijn, kunnen obligaties weer stabiliteit én inkomen bieden. Een gespreide ‘looptijdenladder’, met de nadruk op korte en middellange looptijden, beperkt het renterisico. Inflatiegelinkte obligaties beschermen bovendien de koopkracht als de inflatie hardnekkiger blijkt dan verwacht.

Bescherm u tegen inflatie en schokken. Reële activa zoals goud, grondstoffen, energie of infrastructuur gedijen goed in een klimaat van hogere rentes en inflatie. Een beperkte positie daarin kan bovendien een buffer vormen wanneer geopolitieke spanningen oplopen. Deze activa gedragen zich vaak anders dan klassieke aandelen en obligaties. Dat maakt ze nuttig als verzekering, niet als speculatie.

Denk ook aan de valuta. Een groot deel van de wereldwijde beurswaarde noteert in dollar. Voor een Belgische belegger betekent dat een bijkomend wisselkoersrisico. Bekijk bewust of en hoe u dat risico wilt dragen.

Rust, structuur en een plan

In een markt van uitersten is de verleiding groot om te reageren op krantenkoppen, om de markt te timen of om achteraf de winnaar van gisteren na te jagen. De ervaring leert dat dit zelden loont. Wat meestal wel werkt, is een portefeuille die is opgebouwd rond uw doelstellingen, uw beleggingshorizon en uw risicoprofiel, met echte spreiding over activaklassen, regio's en stijlen, en die u beoordeelt tegen een maatstaf die bij dat profiel past.

Twijfelt u of uw portefeuille nog aansluit bij de huidige omgeving? Bij B-sure bekijken we graag samen met u hoe uw beleggingen vandaag zijn samengesteld en waar bijsturing zinvol kan zijn. Neem contact op via info@b-sure.eu of +32 (0)11 23 69 55.

Cijfers per 27 oktober 2026. Bronnen o.a. JPMorgan, S&P Dow Jones Indices (SPIVA), Eurostat, ECB.