Vermijd conflicten over de verdeling van uw nalatenschap met een familiepact

8-01-2021

Het overlijden van een naaste is een emotionele en ingrijpende gebeurtenis. Naast het verdriet dat gepaard gaat met het verlies van een dierbare, worden de nabestaanden ook vrijwel onmiddellijk geconfronteerd met de verdeling van de nalatenschap. Helaas leidt dit vaak tot conflicten tussen de erfgenamen. Een globale erfovereenkomst of ‘familiepact’ biedt ouders de mogelijkheid om de verdeling van hun nalatenschap reeds vóór hun overlijden te regelen samen met hun kinderen. Dit biedt de ouders gemoedsrust, creëert de mogelijkheid om een regeling op maat van de concrete gezinssituatie te treffen en vermijdt conflicten tussen de kinderen na het overlijden van de ouders.

Sinds 1 september 2018 is het nieuwe erfrecht van kracht. Dankzij deze hervorming wordt de marge om aan successieplanning te doen een stuk ruimer. Een belangrijke vernieuwing betreft de invoering van een globale erfovereenkomst tussen ouders en hun kinderen.

De globale erfovereenkomst is een overeenkomst waarbij één of beide ouders samen met hun vermoedelijke erfgenamen in rechte neerdalende lijn (kinderen en eventuele kleinkinderen), in alle openheid en met de nodige zekerheid een overeenkomst sluiten over hun nalatenschap. De wetgever versoepelt daarmee het aloude verbod om een overeenkomst te sluiten over een nog niet opengevallen nalatenschap.

Via een globale erfovereenkomst kunnen ouders samen met hun kinderen een ‘vergelijking’ maken van de giften die ze in het verleden aan hun kinderen hebben gedaan of die ze bij de erfovereenkomst nog toekennen. De partijen kunnen aldus rekening houden met:

  • Schenkingen gedaan bij het verlijden van de globale erfovereenkomst;
  • Eerder gedane schenkingen;
  • Zowel materiële als niet-materiële voordelen (het oppassen op de kleinkinderen, het verschaffen van kost en inwoon aan één van de kinderen, studies in het buitenland …);
  • De persoonlijke en professionele situatie van ieder kind (het beroep, de financiële situatie …).

Er wordt gestreefd naar een subjectief evenwicht dat voor iedereen aanvaardbaar en eerlijk is, zodat iedere erfgenaam bij het overlijden van de ouders geacht wordt gelijk te zijn behandeld.

We verduidelijken dit aan de hand van een voorbeeld:

Peter en Marie zijn gehuwd en hebben samen twee kinderen, Lucas en Louise. Na zijn middelbare school te hebben afgewerkt, begint Lucas onmiddellijk te werken. Hun dochter, Louise, behaalt een masterdiploma na haar dure studies in het buitenland. De buitenlandse studies werden door de ouders gefinancierd. Aangezien Peter en Marie beide kinderen gelijk wensen te behandelen, besluiten ze ter compensatie een schenking te doen aan hun zoon, Lucas.

Op erfrechtelijk vlak is er in deze situatie echter geen sprake van gelijkheid: in tegenstelling tot de schenking aan Lucas zal het financiële voordeel dat Louise uit haar studies heeft gehaald namelijk niet verrekend worden in de erfenis bij het overlijden van de ouders. Lucas wordt dus benadeeld, want zijn schenking zal wél verrekend worden voor het bepalen van zijn erfdeel. Ten belope van de gekregen schenking zal hij minder mogen nemen uit de nalatenschap van zijn ouders of zelfs een opleg moeten betalen aan Louise, terwijl haar financieel voordeel even groot is geweest.

Via een globale erfovereenkomst kunnen de ouders samen met hun kinderen afspreken dat de schenking en de dure studies als gelijkwaardig worden beschouwd. In ons voorbeeld kan dus worden afgesproken dat de schenking aan Lucas niet hoeft te worden verrekend bij het overlijden van de ouders, zodat Lucas evenveel als Louise krijgt van het (overig) nalatenschapsvermogen en zeker geen opleg aan haar hoeft te betalen.

Wanneer iedereen het eens is over de evenwichtige behandeling en de gemaakte afspraken, wordt de erfovereenkomst door de ouders en alle kinderen ondertekend. Eens het familiepact is gesloten, kan het later niet meer worden betwist. Zo zijn ouders gerust dat de verdeling van hun vermogen na hun overlijden geen aanleiding zal geven tot conflicten.

De financial butlers van B-sure staan u graag met de nodige raad en daad bij. Aarzel dus niet om ons te contacteren indien u overweegt om een globale erfovereenkomst af te sluiten. Voor verdere vragen mag u ons steeds contacteren op het nummer +32 (0) 11 23 69 55 of via info@b-sure.eu.